Osmanlı Taşra Teşkilatı ve Şeması

Osmanlı Devletinin Taşra Teşkilat Şeması

  • Mezra, Köy ve Nahiyeler
  • Kazalar
  • Sancaklar
  • Eyaletler
    • Salyaneli (yıllıklı) Eyaletler
    • Salyanesiz (yıllıksız) Eyaletler
    • İmtiyazlı Eyaletler
  • Yurtluk, Ocaklıklar
  • Bağlı Beylik ve Krallıklar
Mezra, Köy ve Nahiyeler

Osmanlı Devleti’nde en küçük mülki idare birimi “mezra” -diğer adıyla, “Oba”- idi. Nüfusça daha büyük -100 kişi- yerlere “köy” denilmiştir. Köyler, muhtarlar tarafından temsil edilirdi. Köylerden daha kalabalık yerlere “nahiye (kasaba)” denirdi.

Kazalar

Birkaç nahiyenin birleşmesiyle, “kazalar” meydana gelirdi. Kazaların başında “kadılar” bulunurdu. Kadılar, kazaların mülki amiri, hakimi ve belediye başkanlarıydı. Asayişten “subaşı” sorumluydu.

Sancaklar

Kazaların birleşmesiyle oluşurdu. Günümüzdeki illere rast geliyordu.

Eyaletler

Birkaç sancak’ın birleşimi ile “eyalet veya beylerbeylik” oluşurdu.

Yurtluk ve Ocaklıklar

İdari yönden ayrıcalıklı bazı yerler vardı. Buraların yönetimleri babadan oğula geçerdi. Toprak yönetimleri özerk idi, yani tımar ve zeamet değillerdi. Devlete, vergi verirler ve asker gönderirlerdi.

Bağlı Beylikler ve Krallıklar

İç işlerinde serbest olup dış işlerinde Osmanlı’ya bağlı bulunan çeşitli yönetimler vardı. Bunlar; vergi verirler, devletin müsaade ettiği miktar asker bulundururlardı. Osmanlı Devleti ile iyi ilişkilerde bulunan hükümdarlar, tahtlarında kalırlar, aksi halde değiştirilirlerdi.