Koçi Bey Risalesi nedir, hakkında genel bir bilgi!

Koçi Bey Risalesi nedir?

koibey risalesi temili resimKoçi Bey risalesi, Osmanlı Devleti’ndeki yozlaşmaları ele alan, bozulmaların nedenleri ve çözümleri ile ilgili öneriler sunan, Koçi Bey isimli Arnavut kökenli bir şahsın yazdığı ve padişah’a sunduğu raporlardır. Bu risalelerde, Osmanlı devlet düzeninin dayandığı esaslara değinilmekte ve bozulmaların nedenleri, biçimleri ele alınmaktadır.

Koçi Bey Risalesi denilmesine karşın, aslında bu ifade eksiktir; çünkü iki padişah’a sunulan iki ayrı risale vardır. Bu iki risalenin de konuları aynı, ancak üslubu farklıdır. Bunda etken olan şart ise, risale sunulmuş olan IV. Murad ve Sultan İbrahim’in kişilik, eğitim ve zeka düzeylerinin farklı olmasıdır.

Koçi Bey Devrinde Osmanlı’nın durumu

17. asıra tekabül eden bir zaman birimidir. Saray ve İstanbul’un durumu kötü, devlet idaresi yozlaşmış, değersiz devlet adamlarının cirit attığı, isyanların ve iktisadi çöküntünün kendini hissettirdiği bir devir olsa da, Osmanlı Devleti hala dünyanın en güçlü devletidir. Risaleler, IV. Murad ve Sultan İbrahim’e sunulmuştur.

  • Padişah’ın etrafında dalkavuk devlet adamları vardır ve bu yüzden padişah, halkın sorunlarından uzaktır.
  • Tımar ve Zeamet sistemi bozulmuş, topraklar verimsiz, halk rahatsızdır.
  • Rüşvet artmış, memuriyet alım satımı yapılmaya başlanmıştır.
  • Kuruluş felsefesi, disiplin ve devletin beka’sı olan Yeniçeri ocağı artık silahını, padişah, devlet ve millete çevirmiştir.

IV. Murad ve Sultan İbrahim’in Karakterleri

IV. Murad; iyi bir tahsil görmüş, Arapça ve Farsça bilen biridir. Çocukluğundan itibaren, Yeniçeriler’in itaatsizliklerini görmüş, devletin durumu hakkında haberdardır. Ancak devlet teşkilatı hakkında yeterli tecrübeye sahip değildir. Bu yüzden göreve gelir gelmez, Koçi Bey’den, kendisine layihalar sunmasını istemiştir.

Sultan İbrahim ise; hayatını karanlık bir odada geçirmiş, ölüm korkusu nedeniyle şuurunu kaybetmiş, tahsil görmemiş, şanssız biridir. Ancak devletin kötü durumundan haberdardır. Onun için Koçi Bey’den, IV. Murad’a verdiği layihalardan kendisine de vermesini istemiştir.

IV. Murad ve Sultan İbrahim’e sunulan risalelerin farkları

IV. Murad’a sunulan risale; Üslup açısından daha üst düzey ve dil açısından daha ağdalı bir yapıdadır. Bunun nedeni, IV. Murad’ın Osmanlıca, Arapça ve Farsça’ya vakıf olması ve iyi bir eğitiminin olmasıdır. İyi eğitimli ve zeki birine sunulan layihaların da, sunulan makam ve kişiye uygun üslupta olması gerekir.

Sultan İbrahim’e sunulan risale; Üslup açısından makam’a uygun olsa da, dil açısından basit, açıklayıcı mahiyettedir. Bunun gerekçesi ise, Sultan İbrahim’in eğitimsiz ve yıllarca hapisten sonra şuurunu kaybetmiş olmasıdır. Sultan İbrahim’e sunulan layihalar, açık ve öğretici mahiyette yazılmıştır ki, araya tercüme edecek başka biri girmesin ve çıkan emirler, Sultan’ın ağzından çıkmış görünsün, böylece de Padişah’ın prestijine gölge düşmesin! Çünkü, Sultan İbrahim sarayda, kimin hangi işi yaptığını ve kime nasıl hitap edileceğini bilmiyordu ve kendisi de bunun bilincinde olduğu için, padişah olmak istememişti.

Koçi Bey Risalesinin içeriği hakkında bilgiye, buradan ulaşabilirsiniz…

Bu gönderi Tarih kategorisinde , , , , olarak etiketlendi. Gönderi için kalıcı bağlantı.

4 Yorum Koçi Bey Risalesi nedir, hakkında genel bir bilgi! konusu için

  1. anonim yorumladı:

    ya bunun devamı ne zaman yazıcaksınız güzel olmuş hatta süper kırııkale kız meslek (leyla)

  2. sadettin yorumladı:

    Bilemiyorum, şu sıralar vakit bulamıyorum; ama en kısa zamanda devamını getirmeye çalışacağım…Yorumunuz için de, ayrıca çok Teşekkür ediyorum :)

  3. sadettin yorumladı:

    Koçi Bey Risalesinin içeriği hakkında bir bağlantı, yukarıdaki makalenin sonuna eklenmiştir… Bağlantıda yer alan metin, bu metnin devamı niteliğindedir… Teşekkürler!..

  4. ayten yorumladı:

    teşekkürler emeğinize sağlık..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>